Blisko i Szczerze Blisko i szczerze o relacjach

Oszuści na portalach randkowych: jak ich rozpoznać, zanim poproszą o przelew

9 min czytania

Krótka odpowiedź

Oszuści na portalach randkowych zwykle unikają kamery, szybko przechodzą na komunikator poza aplikacją i mówią o uczuciach po kilku dniach. Pracują na emeryturze, w delegacji, na platformie wiertniczej. Finał jest zawsze ten sam: prośba o pieniądze, zwykle z dobrym uzasadnieniem i terminem. Brak wideo plus prośba o przelew to wystarczający powód, żeby zakończyć kontakt.

Okładka artykułu „Oszuści na portalach randkowych: jak ich rozpoznać, zanim poproszą o przelew”

Oszust na portalu randkowym nie wygląda jak oszust. Wygląda jak ktoś uważny. Pisze długie wiadomości, pamięta imię twojego psa, pyta, jak minął dzień, zanim ty zdążysz zapytać. Problem w tym, że dokładnie tak samo zachowuje się człowiek, który naprawdę jest zainteresowany. Różnica leży gdzie indziej: w tempie uczuć, w stosunku do kamery i w tym, co dzieje się po trzecim albo czwartym tygodniu.

Piszę o tym, bo w kategorii randkowanie online to jedyny temat, w którym stawką nie jest rozczarowanie, tylko pieniądze i wstyd. Reszta porad dotyczy tego, jak się nie spiąć. Ta dotyczy tego, jak nie stracić oszczędności.

Jak wygląda typowy scenariusz oszustwa na portalu randkowym?

Schemat powtarza się na tyle wiernie, że po jego poznaniu trudno go przegapić.

Zaczyna się od profilu, który jest o pół stopnia za dobry. Zdjęcia wyglądają na zrobione przez fotografa albo wyciągnięte z sesji. Opis jest ogólny, ciepły, bez niczego, co dałoby się sprawdzić: dużo o wartościach, mało o konkretnym mieście, pracy, znajomych.

Potem pojawia się zawód, który tłumaczy nieobecność. Lekarz na misji humanitarnej. Żołnierz na kontrakcie. Inżynier na platformie wiertniczej. Marynarz. Przedsiębiorca, który właśnie wyjechał na pół roku do Dubaju. Ten element jest dla oszusta konieczny: musi mieć powód, dla którego nigdy nie może się spotkać ani włączyć kamery, a który brzmi szlachetnie zamiast podejrzanie.

Następnie przychodzi propozycja przeniesienia rozmowy. WhatsApp, Telegram, czasem zwykły SMS. Uzasadnienie zawsze jest praktyczne: „rzadko tu zaglądam”, „aplikacja mi się zawiesza”, „wolę normalny kontakt”. Powód jest inny. Portale randkowe moderują treść i blokują konta, prywatny komunikator nie.

Dalej jest zalew uczuć. Po tygodniu pada „nigdy z nikim tak nie rozmawiałem”. Po dwóch „kochanie”. Po trzech plany na wspólne życie, czasem zdjęcia pierścionka. Tempo jest nieprzypadkowe, bo intensywność ma zastąpić wszystko, czego brakuje: spotkanie, twarz, wspólnych znajomych, historię.

I wreszcie kryzys. Zablokowana przesyłka na cle. Konto zamrożone przez bank. Wypadek córki. Opłata za urlop z kontraktu. Czasem miękka wersja: nikt nie prosi o pomoc, tylko opowiada o świetnej inwestycji w kryptowaluty i podsyła „zaufaną” platformę, na której saldo pięknie rośnie, dopóki nie spróbujesz wypłacić. Pieniądze mają iść przelewem na prywatne konto, w kryptowalucie, kodami z kart podarunkowych albo przez pośrednika, który „odbierze”. Nigdy drogą, którą dałoby się łatwo cofnąć.

Jeśli wyślesz raz, przyjdzie druga prośba. To niemal pewne. Historia zostanie tak skonstruowana, że pierwsza wpłata będzie argumentem za drugą: „jeszcze tylko opłata manipulacyjna i wszystko odzyskamy”.

Które sygnały ostrzegawcze widać już w pierwszych wiadomościach?

Większość z nich da się wychwycić, zanim zdążysz się przywiązać.

Unikanie wideo przy jednoczesnej gotowości do pisania godzinami. Ktoś ma czas na trzysta wiadomości dziennie, ale nigdy pięciu minut na połączenie z kamerą. To najmocniejszy pojedynczy sygnał, jaki znam.

Wyprzedzanie uczuć o kilka rozdziałów. Deklaracje miłości wobec osoby, której się nie widziało na żywo, nie są romantyzmem. Są narzędziem, bo człowiek zakochany sprawdza mniej.

Język, który nie trzyma się kupy. Zdania brzmiące jak z tłumacza maszynowego, dziwne odmiany, imiona zapisywane raz tak, raz inaczej. Albo odwrotnie: wiadomości idealnie gładkie, pisane jakby z szablonu, bez reakcji na to, co właśnie napisałeś.

Niespójne szczegóły. Wczoraj córka miała osiem lat, dziś dwanaście. Firma była w Gdańsku, teraz w Hamburgu. Oszuści prowadzą wiele rozmów naraz i mylą wątki.

Pytania, które zbierają dane. Pełne nazwisko, nazwa banku, adres, data urodzenia, nazwisko panieńskie matki. Czasem w formie zabawy: „opowiedz mi o swojej pierwszej szkole”, „jak się nazywał twój pierwszy pies”. To pytania z formularza odzyskiwania hasła.

Pośpiech przy przenoszeniu rozmowy poza aplikację, zanim wymieniliście więcej niż kilka zdań.

I osobna kategoria: natychmiastowa rozmowa o pieniądzach. O tym, ile zarabiasz, czy masz mieszkanie na własność, czy dostałaś coś po rozwodzie. Normalny człowiek pyta o to późno i ostrożnie. Oszust pyta wcześnie, bo musi oszacować, czy inwestować w ciebie czas.

Żaden pojedynczy sygnał nie przesądza sprawy. Nieśmiały człowiek też może unikać kamery. Ktoś po rozwodzie też może pisać za dużo i za szybko. Ale trzy sygnały naraz to już wzór, a nie zbieg okoliczności.

Jak sprawdzić, czy osoba po drugiej stronie w ogóle istnieje?

Kilka rzeczy zajmuje dziesięć minut i rozstrzyga większość wątpliwości.

Wyszukiwanie wsteczne zdjęć. Wrzuć zdjęcie profilowe do wyszukiwarki obrazem (Google Lens, TinEye). Jeśli ta sama twarz występuje jako model na stocku, oficer armii amerykańskiej albo lekarz z artykułu sprzed sześciu lat, sprawa jest zamknięta.

Niezapowiedziane połączenie wideo. Nie umawiaj się na nie z wyprzedzeniem, po prostu zadzwoń w trakcie rozmowy. Oszuści mają gotowe wymówki na umówione terminy i gorzej radzą sobie z zaskoczeniem. Uwaga: samo wideo przestało być dowodem, bo zdarzają się nagrania odtwarzane w pętli i przeróbki obrazu. Jeśli rozmówca nie reaguje na to, co mówisz w czasie rzeczywistym, patrzysz na film.

Prośba o konkretne zdjęcie. Nie „wyślij mi fotkę”, tylko „zrób selfie z lewą ręką przy uchu” albo „sfotografuj się z dzisiejszą gazetą”. Ktoś, kto korzysta z cudzych zdjęć, nagle zaczyna mieć zepsuty aparat.

Pytania o lokalne szczegóły. Jeśli ktoś twierdzi, że mieszka w Poznaniu, zapytaj, gdzie chodzi na kawę, jaką ma linię tramwajową pod domem, co sądzi o remoncie na jego ulicy. Prawdziwy mieszkaniec odpowiada od ręki i czasem się śmieje z pytania.

Wyszukanie imienia i treści wiadomości. Scenariusze krążą w sieci, a zdania z nich bywają kopiowane słowo w słowo. Wklejenie fragmentu do wyszukiwarki potrafi wyświetlić ten sam tekst na forum ofiar. Na stronie policji i w CERT Polska znajdziesz aktualne opisy metod i formularz zgłoszenia.

I najprostszy test ze wszystkich: zaproponuj kawę w swoim mieście w ciągu najbliższego tygodnia. Nie za miesiąc, nie „kiedy wrócę z kontraktu”. Osoba realna albo się zgodzi, albo powie konkretnie, dlaczego nie może, i zaproponuje inny termin. Oszust zacznie opowiadać historię. O tym, jak skracać drogę od czatu do spotkania, pisałem osobno w tekście jak umówić się z Tindera, zanim rozmowa wygaśnie.

Dlaczego oszuści częściej celują w osoby po 50-tce?

Z dwóch powodów, i żaden z nich nie brzmi „bo są naiwne”.

Pierwszy jest finansowy. Po pięćdziesiątce częściej ma się mieszkanie bez kredytu, oszczędności, odprawę albo pieniądze po podziale majątku. Oszust szuka tam, gdzie coś jest.

Drugi jest emocjonalny. Osoba po rozwodzie albo po śmierci współmałżonka wraca do randkowania po dwudziestu latach przerwy. Nie zna kodów aplikacji, nie wie, co jest normą, a co odstępstwem, i ma za sobą długi okres, w którym nikt nie pytał jej codziennie, jak się czuje. Ktoś, kto nagle zaczyna pytać, trafia w puste miejsce. To nie jest głupota, tylko tęsknota, którą ktoś postanowił wykorzystać. Dlatego wstyd po takiej historii bywa większy niż strata finansowa, choć należy się komu innemu.

Jeśli wracasz do randkowania po dłuższej przerwie, zacznij od tekstu o aplikacjach randkowych po 50-tce. Opisałem tam, jak ustawić profil i czego się spodziewać w pierwszych tygodniach, zanim trafisz na kogoś, kto zacznie opowiadać o platformie wiertniczej.

Co zrobić, kiedy prośba o pieniądze już padła?

Nie wysyłaj nic. To jedyna decyzja, która nie wymaga namysłu. Żadna prawdziwa relacja nie zaczyna się od przelewu do osoby, której nie widziałeś na oczy.

Nie konfrontuj od razu. Zrób zrzuty ekranu całej rozmowy, zapisz numer konta, adres portfela kryptowalutowego, numer telefonu i zdjęcia profilowe. Dopiero potem blokuj.

Zgłoś konto na portalu. Ten sam profil pisze w tej chwili do kilkunastu innych osób.

Jeśli pieniądze już poszły, zadzwoń do banku tego samego dnia i zgłoś sprawę na policję. Przy przelewach krajowych bywa szansa na zablokowanie środków, jeśli zgłoszenie trafi szybko. Przy kryptowalutach jest trudniej, ale zgłoszenie i tak ma sens, bo numery kont i portfeli łączą się w szersze postępowania.

I rzecz, której nikt nie mówi głośno: utrata pieniędzy w taki sposób uderza w poczucie własnego rozumu mocniej niż w konto. Jeśli po kilku tygodniach nadal nie śpisz, unikasz ludzi albo masz myśli, które cię niepokoją, umów się z psychologiem. To jest moment na specjalistę, nie na poradnik.

Jak nie zamienić ostrożności w nieufność wobec wszystkich?

Tu widzę największe ryzyko uboczne. Człowiek czyta listę sygnałów ostrzegawczych i zaczyna traktować każdą sympatyczną wiadomość jak próbę wyłudzenia. To kosztowna pomyłka w drugą stronę, bo większość osób na portalach jest dokładnie tym, kim się przedstawia, tylko gorzej pisze i ma słabsze zdjęcia.

Mój sposób na rozróżnienie jest prosty: sprawdzam zachowanie, nie intencje. Zamiast zgadywać, czy ktoś jest szczery, proponuję wideo i spotkanie w realu w rozsądnym terminie. Osoba prawdziwa przejdzie ten test, nawet jeśli jest nieśmiała i potrzebuje jeszcze paru dni. Oszust nie przejdzie go nigdy, bo nie ma czym.

Reszta to zwykła higiena: nie wysyłasz pieniędzy, nie podajesz danych do logowania, nie klikasz w linki inwestycyjne, nie wysyłasz zdjęć intymnych komuś, kogo nie spotkałeś. O budowaniu kontaktu bez udawania kogoś innego pisałem w tekście jak poznać dziewczynę w internecie, a o tym, jak dobrać własne zdjęcia, żeby przyciągały realnych ludzi, w zdjęciach na Tindera.

Kiedy rozmowa przejdzie test i dojdzie do spotkania, zaczyna się zupełnie inny zestaw pytań: gdzie iść, o czym mówić, jak się zachować, kiedy jest się po przerwie. Zebrałem to w przewodniku o pierwszej randce, razem z wersją dla osób, które wracają do randkowania po latach małżeństwa.

Często zadawane pytania

Czy oszust może wysłać mi własne zdjęcie z kartką i imieniem?

Może, bo coraz częściej używa się generatorów obrazu. Dlatego zdjęcie na żądanie jest tylko jednym z testów, a nie dowodem. Mocniejsze jest połączenie wideo bez zapowiedzi, w którym rozmówca reaguje na to, co mówisz w danej sekundzie, i spotkanie na żywo w niedalekim terminie.

Czy prośba o drobną kwotę, na przykład na bilet, to też oszustwo?

Niemal zawsze. Mała kwota jest testem gotowości, nie celem. Po niej przychodzi większa, z lepszą historią. Zasada jest jedna i nie ma od niej wyjątków przy kontakcie wyłącznie internetowym: nie przelewasz pieniędzy osobie, której nie spotkałeś twarzą w twarz.

Rozmawiamy od pół roku, nigdy nie prosił o pieniądze. To znaczy, że jest prawdziwy?

Niekoniecznie. Część oszustw budowana jest miesiącami, bo im dłuższa znajomość, tym większa kwota na końcu. Sprawdzianem nie jest czas trwania rozmowy, tylko to, czy kamera i spotkanie są możliwe. Jeśli przez pół roku nie udało się ani jedno, ani drugie, masz odpowiedź.

Co zrobić, jeśli wysłałam zdjęcia intymne i ktoś mi teraz grozi publikacją?

Nie płać i nie kasuj dowodów. Zrób zrzuty ekranu gróźb, zgłoś sprawę na policję i zgłoś profil na portalu. Płacenie w takich sytuacjach zwykle uruchamia kolejne żądania. Jeśli przeżywasz to bardzo ciężko, skorzystaj ze wsparcia psychologicznego, a przy groźbach rozważ konsultację prawną.

Autor

Mr. Touch

Mr. Touch to pseudonim, pod którym piszę ten blog. Piszę o relacjach konkretnie i bez coachingowego patosu: o randkach, pierwszym pocałunku, randkowaniu po pięćdziesiątce i bliskości w długim związku. Bez technik podrywu, bez zmyślonych badań i bez obiecywania, że wszystko się ułoży.

Przeczytaj też